10 najlepszych bramkarzy wszech czasów: Ranking Tips.gg

Guadalajara, czerwiec 1970. Pelé przyjmuje dośrodkowanie osiem metrów od bramki, posyła potężną główkę w kierunku dolnego rogu i odwraca się z uniesionymi rękami. Gordon Banks i tak tam dociera.

Ranking najlepszych bramkarzy wszech czasów jest trudniejszy niż ranking jakiejkolwiek innej pozycji. Bramkarzy ocenia się po tym, czego nie ma – po golach, które nigdy nie padły, po turniejach, które rozstrzygnął jeden dotyk palca. Nie ma asyst do zliczenia.

Oto nasz ostateczny ranking bramkarzy: dziesięciu zawodników, którzy zdefiniowali tę pozycję na przestrzeni siedmiu dekad, ocenianych pod kątem trofeów, długowieczności, indywidualnego uznania i wpływu na to, jak sama ta rola jest wykonywana.

Kryteria rankingu najlepszych bramkarzy wszech czasów

Ranking bramkarzy obejmujący lata 50. XX wieku aż po lata 20. XXI wieku nie może opierać się na pojedynczej statystyce. Procent obronionych strzałów nie istniał przez większość kariery Gilmara, a oczekiwane gole po strzale pojawiły się na długo po emeryturze Petera Shiltona. Dlatego też obok liczb, które się zachowały, uwzględniliśmy trofea, uznanie rówieśników i trwałość.

Naszą podstawową miarą są główne trofea zdobyte jako bramkarz pierwszego wyboru – mistrzostwa świata, tytuły kontynentalne, Puchary Europy i mistrzostwa ligowe. Drugorzędne wskaźniki obejmują długowieczność na najwyższym poziomie, indywidualne nagrody, takie jak Trofeum Jasina i tytuł Najlepszego Bramkarza Świata IFFHS, oraz weryfikowalne rekordy statystyczne, w tym czyste konta, minuty bez straty gola i występy reprezentacyjne.

Dane pochodzą z archiwów rozgrywek FIFA i UEFA, rejestrów nagród IFFHS, sum występów w reprezentacjach narodowych i statystycznych baz danych lig.

Kryterium	Opis	Waga
Główne trofea	Mistrzostwa świata, Puchary Europy i tytuły ligowe zdobyte jako pierwszy wybór	Wysoka
Długowieczność	Lata spędzone na najwyższym poziomie bez spadku formy	Wysoka
Indywidualne nagrody	Trofeum Jasina, nagrody IFFHS, miejsca w Złotej Piłce	Średnia
Rekordy statystyczne	Czyste konta, minuty bez straty gola, występy, sumy występów	Średnia
Wpływ	Jak bardzo zawodnik zmienił wymagania stawiane na tej pozycji	Średnia
Kontekst epoki	Poziom rywalizacji i ówczesne przepisy	Średnia

Jeden złoty turniej nie przewyższa piętnastu lat konsekwencji. Ta zasada kształtuje wszystko poniżej.

Top 10 bramkarzy świata wszech czasów

Dziesięć nazwisk, siedem krajów, sześć dekad. Poniżej znajduje się odliczanie od dziesiątego miejsca do zawodnika, którego oceniamy jako najlepszego bramkarza wszech czasów – a różnice między nimi są mniejsze, niż sugeruje kolejność.

Trzech Niemców znajduje się na liście, co odzwierciedla narodową tradycję bramkarską, która trwa nieprzerwanie od lat 70. XX wieku do dziś. Włochy mają dwóch przedstawicieli, w tym naszego faworyta. Brazylia, Hiszpania, Dania i Anglia uzupełniają listę, która rozciąga się od mistrzostw świata w 1958 roku po współczesną erę Ligi Mistrzów.

Oto 10 najlepszych bramkarzy świata wszech czasów:

Miejsce	Bramkarz	Kraj
10	Gilmar	Brazylia
9	Oliver Kahn	Niemcy
8	Sepp Maier	RFN
7	Peter Shilton	Anglia
6	Peter Schmeichel	Dania
5	Gordon Banks	Anglia
4	Iker Casillas	Hiszpania
3	Dino Zoff	Włochy
2	Manuel Neuer	Niemcy
1	Gianluigi Buffon	Włochy

#10 Gilmar | Brazylia

Gylmar dos Santos Neves pozostaje jedynym bramkarzem, który rozpoczął i wygrał dwa kolejne mistrzostwa świata. Stracił cztery gole w sześciu meczach w Szwecji w 1958 roku i pięć w sześciu w Chile w 1962 roku, będąc filarem dwóch reprezentacji Brazylii, które zamieniły turniej w pokaz siły. W Santosie bronił za obroną, która miała atakować, co oznaczało długie okresy izolacji i nagłe sytuacje sam na sam – profil, który współcześni analitycy rozpoznaliby natychmiast.

• Wygrał mistrzostwa świata w 1958 i 1962 roku jako niekwestionowany pierwszy wybór Brazylii
• Stracił zaledwie dziewięć goli w dwunastu meczach mistrzostw świata
• 94 występy dla Brazylii w latach 1953–1969
• Wygrał kolejne Copa Libertadores i Puchary Interkontynentalne z Santosem u boku Pelé
• Uznany za najlepszego brazylijskiego bramkarza XX wieku

#9 Oliver Kahn | Niemcy

Kahn niemal samodzielnie przeciągnął ograniczoną kadrę Niemiec do finału w 2002 roku i został jedynym bramkarzem w historii, który został uznany najlepszym zawodnikiem turnieju. Rok wcześniej wygrał Ligę Mistrzów, broniąc trzy rzuty karne w serii jedenastek przeciwko Valencii. Der Titan łączył bronienie strzałów z poziomem agresji na boisku, który sprawiał, że jego linia obrony wyraźnie szybciej ustawiała się na swoich pozycjach.

• Zdobył Złotą Piłkę na mistrzostwach świata w 2002 roku – jako jedyny bramkarz w historii
• Obronił trzy rzuty karne w serii jedenastek finału Ligi Mistrzów w 2001 roku i został wybrany zawodnikiem meczu
• Osiem tytułów mistrza Niemiec z Bayernem Monachium i rekordowe 557 występów w Bundeslidze wśród bramkarzy
• Rekordowe cztery kolejne nagrody UEFA dla Najlepszego Europejskiego Bramkarza, plus trzy tytuły Najlepszego Bramkarza Świata IFFHS

#8 Sepp Maier | RFN

Nazywany Kotem z Anzing ze względu na refleks, Maier był stałym punktem najlepszej drużyny RFN. Wygrał mistrzostwa Europy w 1972 roku i mistrzostwa świata w 1974 roku, a następnie zdobył trzy kolejne Puchary Europy z Bayernem w latach 1974–1976 – tracąc jednego gola w pięciu meczach swoich czterech europejskich finałów. Jego 442 kolejne występy w Bundeslidze pozostają niemieckim rekordem, do którego żaden zawodnik na żadnej pozycji się nie zbliżył.

• Mistrz świata w 1974 roku i mistrz Europy w 1972 roku
• Trzy kolejne Puchary Europy z Bayernem Monachium (1974, 1975, 1976)
• 442 kolejne występy w Bundeslidze – wciąż absolutny rekord Niemiec
• Trzykrotnie wybrany Piłkarzem Roku w Niemczech (1975, 1977, 1978), co jest rzadkością dla bramkarza

#7 Peter Shilton | Anglia

Żadna kariera w angielskim futbolu nie może się równać z długowiecznością Shiltona. Rozegrał 1005 meczów ligowych i zdobył rekordowe 125 występów dla Anglii, zachowując dziesięć czystych kont w siedemnastu meczach mistrzostw świata na trzech turniejach. Pod wodzą Briana Clougha w Nottingham Forest wygrał dwa Puchary Europy, a jego ustawianie – wąskie kąty, minimalny ruch – stało się wzorem nauczanym w angielskich podręcznikach szkoleniowych przez pokolenie.

• Rekord Anglii mężczyzn – 125 występów, niepobity od 1989 roku
• Rekordowe 1005 występów w seniorskich rozgrywkach ligowych w ciągu 30-letniej kariery
• Dwa Puchary Europy z Nottingham Forest (1979, 1980)
• Dziesięć czystych kont w siedemnastu meczach finałów mistrzostw świata, rekord dzielony z Fabienem Barthezem

#6 Peter Schmeichel | Dania

Schmeichel wygrał mistrzostwa Europy z reprezentacją Danii, która się nie zakwalifikowała, a następnie spędził osiem lat, sprawiając, że obrona Manchesteru United wyglądała lepiej, niż była. Podniósł Puchar Europy jako kapitan zastępca w swoim ostatnim występie dla United, dopełniając potrójną koronę w 1999 roku. Jego obrona w pozycji rozgwiazdy – ręce i nogi szeroko rozłożone z bliskiej odległości – została w całości zaczerpnięta z piłki ręcznej, a trenerzy bramkarzy uczą jej teraz jako standardu.

• Wygrał Euro 1992 z Danią po tym, jak kadra weszła do turnieju jako późny zastępca
• Pięć tytułów mistrza Anglii i potrójna korona w 1999 roku z Manchesterem United
• Kapitan United w drodze po Ligę Mistrzów w swoim ostatnim meczu dla klubu
• Uznany za Najlepszego Bramkarza Świata IFFHS w 1992 i 1993 roku
• Najlepszy stosunek czystych kont w historii Premier League – 42%

#5 Gordon Banks | Anglia

Banks wygrał mistrzostwa świata w 1966 roku, tracąc trzy gole w sześciu meczach, pozostając niepokonanym, dopóki karny Eusébio w półfinale nie przerwał trwającego 721 minut rekordu Anglii. Cztery lata później przyszła obrona strzału Pelé, która wciąż jest powtarzana częściej niż większość goli. Był wybierany Bramkarzem Roku FIFA przez sześć kolejnych lat w latach 1966–1971 – monopol, którego żaden bramkarz nie powtórzył. Wypadek samochodowy w 1972 roku kosztował go wzrok w prawym oku i zakończył jego karierę reprezentacyjną w wieku 34 lat; później grał przez dwa sezony w NASL jednym okiem i został wybrany bramkarzem roku w 1977 roku.

• Mistrz świata w 1966 roku, tracąc trzy gole w całym turnieju
• Bramkarz Roku FIFA sześć razy z rzędu (1966–1971)
• Dokonał najsłynniejszej obrony w historii piłki nożnej przeciwko Pelé w 1970 roku
• 73 występy dla Anglii, 35 czystych kont i tylko dziewięć porażek

#4 Iker Casillas | Hiszpania

Casillas był kapitanem Hiszpanii podczas Euro 2008, mistrzostw świata w 2010 roku i Euro 2012 – jedynego nieprzerwanego międzynarodowego hat-tricka we współczesnym futbolu. Stracił dwa gole podczas całego turnieju w RPA w 2010 roku i obronił strzał Arjena Robbena sam na sam wyciągniętą nogą w finale. Trzy tytuły Ligi Mistrzów z Realem Madryt, w odstępie czternastu lat na obu krańcach kariery, wyznaczają ramy kariery o niezwykłym zasięgu.

• Kapitan Hiszpanii podczas zwycięstw w Euro 2008, mistrzostwach świata w 2010 roku i Euro 2012
• Stracił tylko dwa gole w całej kampanii Hiszpanii na mistrzostwach świata w 2010 roku, zdobywając Złotą Rękawicę
• Trzy tytuły Ligi Mistrzów z Realem Madryt (2000, 2002, 2014)
• Uznany za Najlepszego Bramkarza Świata IFFHS pięć lat z rzędu (2008–2012), co jest rekordem ex aequo
• Rekordowe 102 czyste konta w reprezentacji – pierwszy bramkarz, który osiągnął 100

#3 Dino Zoff | Włochy

Zoff jest posiadaczem rekordu, który najlepiej definiuje bramkarza: 1142 kolejnych minut bez straty gola w piłce międzynarodowej, ustanowionego w latach 1972–1974 i niepobitego od tamtej pory. Wygrał mistrzostwa Europy w 1968 roku, a następnie, w wieku 40 lat, poprowadził Włochy jako kapitan do tytułu mistrza świata w 1982 roku – wciąż najstarszy zawodnik, który wygrał turniej. Sześć tytułów mistrza Włoch z Juventusem szło w parze z 330 kolejnymi występami ligowymi, jedenastoma latami bez opuszczenia meczu.

• Rekordowe 1142 minut bez straty gola dla Włoch, niepobite od ponad pięciu dekad
• Najstarszy mistrz świata w historii, podnoszący trofeum w wieku 40 lat
• Mistrz Europy w 1968 roku i sześciokrotny mistrz Włoch z Juventusem
• 112 występów dla Włoch w ciągu piętnastoletniej kariery reprezentacyjnej – rekord kraju do czasu Buffona

#2 Manuel Neuer | Niemcy

Neuer nie wynalazł bramkarza-środkowego obrońcy, ale uczynił go obowiązkowym. Jego mistrzostwa świata w 2014 roku – Złota Rękawica, tytuł i występ w 1/8 finału przeciwko Algierii, podczas którego 21 z jego 59 dotknięć piłki miało miejsce poza własnym polem karnym – zmusiły każdy elitarny klub do ponownego przemyślenia, kogo rekrutuje. Następnie zdobył dwa tytuły Ligi Mistrzów i dwie potrójne korony z Bayernem, a także zajął trzecie miejsce w Złotej Piłce w 2014 roku, wciąż najnowsze miejsce na podium bramkarza.

• Wygrał mistrzostwa świata w 2014 roku i Złotą Rękawicę turnieju
• Dwa tytuły Ligi Mistrzów i dwie kontynentalne potrójne korony z Bayernem Monachium
• Zajął trzecie miejsce w Złotej Piłce w 2014 roku – żaden bramkarz nie stanął na podium od tamtej pory
• Pięciokrotnie uznany za Najlepszego Bramkarza Świata IFFHS, rekord dzielony z Buffonem i Casillasem

#1 Gianluigi Buffon | Włochy

Mistrzostwa świata Buffona w 2006 roku to najlepszy pojedynczy turniej, jaki kiedykolwiek rozegrał jakikolwiek bramkarz: dwa stracone gole w siedmiu meczach, jeden samobójczy i jeden z karnego, z 453 minutami bez straty gola i Nagrodą Jasina na dowód. Następnie zajął drugie miejsce w Złotej Piłce tego roku, dorównując wicemistrzostwu Dino Zoffa z 1973 roku – jedyni dwaj bramkarze, którzy zajęli tak wysokie miejsce od czasu, gdy Lew Jasin zdobył nagrodę w 1963 roku. Dziesięć tytułów mistrza Włoch, 176 występów dla Włoch i rekordowe 974 minuty bez straty gola w Serie A w wieku 38 lat potwierdzają resztę. Grał profesjonalnie jeszcze w wieku 45 lat.

• Mistrz świata w 2006 roku, tracąc dwa gole w siedmiu meczach
• Rekordowe 176 występów dla Włoch, więcej niż jakikolwiek inny zawodnik w historii kraju
• Rekordowe 974 kolejne minuty w Serie A bez straty gola, ustanowione w sezonie 2015/16
• Dziesięć tytułów mistrza Włoch i pięć nagród Najlepszego Bramkarza Świata IFFHS na przestrzeni czternastu lat
• Wicemistrz Złotej Piłki w 2006 roku, ex aequo z Zoffem pod względem najlepszego wyniku bramkarza od sześciu dekad

Wyróżnienia honorowe

Każda lista najlepszych bramkarzy wszech czasów pomija kogoś, o kogo kibic gotów byłby walczyć, a tych pięciu było najbliżej.

Petr Čech (Czechy) jest posiadaczem rekordu Premier League z 202 czystymi kontami – wciąż jedyny bramkarz, który przekroczył 200 – i wygrał Ligę Mistrzów z Chelsea w 2012 roku, w sezonie, w którym jego obrony w serii rzutów karnych w Monachium rozstrzygnęły finał. Jego cztery Złote Rękawice Premier League to rekord ex aequo z Joem Hartem.

Edwin van der Sar (Holandia) nie stracił gola przez 1311 minut w Premier League w sezonie 2008/09, co jest wciąż aktualnym rekordem, i wygrał Ligę Mistrzów w odstępie trzynastu lat z Ajaksem i Manchesterem United. Jego 130 występów uczyniło go najbardziej utytułowanym zawodnikiem Holandii na każdej pozycji do 2017 roku i pozostają one krajowym rekordem wśród bramkarzy.

Ubaldo Fillol (Argentyna) został uznany za najlepszego bramkarza mistrzostw świata w 1978 roku na własnej ziemi i wybrany Piłkarzem Roku w Argentynie w 1977 roku – rzadki zaszczyt dla bramkarza.

Gyula Grosics (Węgry) bronił w Złotej Jedenastce, zdobywając złoty medal olimpijski w 1952 roku i docierając do finału mistrzostw świata w 1954 roku. Grał jako środkowy obrońca za swoją obroną na dekady przed tym, zanim bramkarz-środkowy obrońca otrzymał swoją nazwę.

Ricardo Zamora (Hiszpania) ma nagrodę swojego imienia – Trofeum Zamory w La Lidze – co jest chyba najtrwalszym dziedzictwem, jakie bramkarz może pozostawić.

Rankingi takie jak ten zmieniają się wraz z upływem karier i pojawianiem się nowych dowodów. Čech w szczególności ma argumenty za miejscem w pierwszej dziesiątce już ze względu na samą objętość.

Dziedzictwo i przyszłość najlepszych bramkarzy w historii piłki nożnej

Najbardziej uderzającą rzeczą na tej liście jest to, jak bardzo zmieniła się ta rola. Gilmar był oceniany prawie wyłącznie na podstawie bronienia strzałów. Buffon był oceniany na podstawie bronienia strzałów, panowania nad polem karnym i przywództwa. Neuer jest oceniany za to wszystko plus za umiejętność wyprowadzania piłki i pozycję wyjściową linii obrony. Ta rola wchłonęła obowiązki, zamiast je wymieniać.

To rozszerzenie jest powodem, dla którego ta pozycja stała się bardziej decydująca, a nie mniej. Bramkarz, który nie potrafi grać nogami, jest teraz taktycznym obciążeniem na elitarnym poziomie, co zawęża pulę talentów i podnosi wartość każdego, kto potrafi robić wszystko. Sławni bramkarze kolejnych dwudziestu lat będą wybierani pod kątem umiejętności wyprowadzania piłki równie chętnie, co refleksu.

Gianluigi Donnarumma jest najwyraźniejszym kandydatem do dołączenia do tej listy – mistrzostwo Europy, Trofeum Jasina i Liga Mistrzów już zdobyte przed szczytem jego kariery. Za nim Diogo Costa ma zakres techniczny i profil wiekowy, aby zbudować porównywalną argumentację, jeśli Portugalia wygra turniej.

Czy ktokolwiek wyprze Buffona, to już inne pytanie. Długowieczności na taką skalę nie można wytrenować.