10 najlepszych bramkarzy wszech czasów: ranking Tips.gg

Guadalajara, czerwiec 1970 r. Pelé przyjmuje dośrodkowanie z odległości ośmiu jardów, z całej siły uderza głową w dół w kierunku dolnego rogu bramki i odwraca się z uniesionymi rękami. Gordon Banks i tak zdążył do piłki.

Sporządzenie rankingu najlepszych bramkarzy wszech czasów jest trudniejsze niż w przypadku jakiejkolwiek innej pozycji. Bramkarzy ocenia się na podstawie tego, czego nie było — bramek, które nigdy nie padły, turniejów, których losy zawisły na jednym dotknięciu palcem. Nie ma tu żadnych asyst do zaliczenia.

Oto nasz ostateczny ranking bramkarzy: dziesięciu mężczyzn, którzy zdefiniowali tę pozycję na przestrzeni siedmiu dekad, ocenianych pod kątem osiągnięć, długości kariery, indywidualnych wyróżnień oraz wpływu na sposób wykonywania tej roli.

Kryteria sporządzenia rankingu najlepszych bramkarzy wszech czasów

Ranking bramkarzy obejmujący okres od lat 50. do 20. XXI wieku nie może opierać się na jednej statystyce. Przez większość kariery Gilmara nie istniały dane dotyczące procentu obronionych strzałów, a wskaźnik oczekiwanych bramek (xG) pojawił się długo po zakończeniu kariery Petera Shiltona. Dlatego obok zachowanych danych liczbowych uwzględniliśmy również trofea, uznanie kolegów po fachu oraz długość kariery.

Naszym głównym wskaźnikiem są najważniejsze trofea zdobyte jako bramkarz pierwszego składu — mistrzostwa świata, tytuły kontynentalne, Puchary Europy i mistrzostwa ligowe. Wskaźniki drugorzędne obejmują długość kariery na najwyższym poziomie, nagrody indywidualne, takie jak Trofeum Jaszyna i tytuł Najlepszego Bramkarza Świata IFFHS, a także weryfikowalne dane statystyczne, w tym mecze bez straty bramki, minuty bez porażki i występy w reprezentacji.

Dane pochodzą z archiwów rozgrywek FIFA i UEFA, rejestrów nagród IFFHS, statystyk występów w reprezentacjach krajowych oraz ligowych baz danych statystycznych.

Kryterium	Opis	Waga
Najważniejsze osiągnięcia	Zwycięstwa w Pucharach Świata, Pucharach Europy i mistrzostwach ligowych jako gracz podstawowego składu	Wysoka
Długość kariery	Lata spędzone na najwyższym poziomie bez spadku formy	Wysoka
Nagrody indywidualne	Trofeum Jaszyna, nagrody IFFHS, miejsca w klasyfikacji Złotej Piłki	Średni
Statystyki	Mecze bez straty bramki, liczba minut bez porażki, występy w reprezentacji, łączna liczba występów	Średni
Wpływ	W jakim stopniu zawodnik zmienił wymagania związane z daną pozycją	Średni
Kontekst epoki	Poziom rozgrywek i ówczesne przepisy	Średni

Jeden złoty turniej nie przeważa nad piętnastoma latami konsekwentnych wyników. Ta zasada determinuje wszystko, co zostało przedstawione poniżej.

10 najlepszych bramkarzy wszech czasów

Dziesięć nazwisk, siedem krajów, sześć dekad. Poniżej przedstawiamy ranking od dziesiątego miejsca aż do bramkarza, którego uznajemy za najlepszego bramkarza wszech czasów — a różnice między poszczególnymi pozycjami są mniejsze, niż sugeruje to kolejność.

Na liście znalazło się trzech Niemców, co odzwierciedla krajową tradycję bramkarstwa, która trwa nieprzerwanie od lat 70. XX wieku do dziś. Włochy mają dwóch przedstawicieli, w tym naszego faworyta. Brazylia, Hiszpania, Dania i Anglia uzupełniają listę, która obejmuje okres od mistrzostw świata w 1958 roku aż po współczesną erę Ligi Mistrzów.

Oto 10 najlepszych bramkarzy świata wszech czasów:

Miejsce	Bramkarz	Kraj
10	Gilmar	Brazylia
9	Oliver Kahn	Niemcy
8	Sepp Maier	Niemcy Zachodnie
7	Peter Shilton	Anglia
6	Peter Schmeichel	Dania
5	Gordon Banks	Anglia
4	Iker Casillas	Hiszpania
3	Dino Zoff	Włochy
2	Manuel Neuer	Niemcy
1	Gianluigi Buffon	Włochy

#10 Gilmar | Brazylia

Gylmar dos Santos Neves pozostaje jedynym bramkarzem, który wystąpił w pierwszym składzie i wygrał dwa kolejne mistrzostwa świata. W 1958 roku w Szwecji stracił cztery bramki w sześciu meczach, a w 1962 roku w Chile – pięć w sześciu, stanowiąc filar dwóch brazylijskich drużyn, które zamieniły turniej w prawdziwą popisy. W klubie Santos bronił bramki przed linią obrony nastawioną na atak, co oznaczało długie okresy izolacji i nagłe sytuacje jeden na jednego — profil, który współcześni analitycy rozpoznaliby natychmiast.

• Zwyciężył w mistrzostwach świata w 1958 i 1962 roku jako niekwestionowany pierwszy bramkarz Brazylii
• W dwunastu meczach mistrzostw świata przepuścił zaledwie dziewięć bramek
• W latach 1953–1969 rozegrał 94 mecze w reprezentacji Brazylii
• Wraz z Pelé wygrał z rzędu Copa Libertadores i Puchar Interkontynentalny z klubem Santos
• Został wybrany najlepszym brazylijskim bramkarzem XX wieku

#9 Oliver Kahn | Niemcy

Kahn niemal w pojedynkę poprowadził słabą reprezentację Niemiec do finału mistrzostw świata w 2002 roku i stał się jedynym bramkarzem w historii, który został wybrany najlepszym zawodnikiem turnieju. Rok wcześniej wygrał Ligę Mistrzów, broniąc trzech rzutów karnych w serii rzutów karnych przeciwko Walencji. „Der Titan” łączył skuteczność w obronie strzałów z agresywną grą na boisku, dzięki czemu jego czwórka obrońców wyraźnie szybciej zajmowała swoje pozycje.

• Zdobył Złotą Piłkę na Mistrzostwach Świata w 2002 roku — jako jedyny bramkarz w historii
• W serii rzutów karnych w finale Ligi Mistrzów w 2001 roku obronił trzy rzuty karne i został wybrany najlepszym zawodnikiem meczu
• Osiem tytułów mistrza Bundesligi z Bayernem Monachium oraz rekord bramkarski – 557 występów w Bundeslidze
• Cztery kolejne nagrody dla najlepszego bramkarza Europy przyznawane przez UEFA oraz trzy tytuły najlepszego bramkarza świata przyznawane przez IFFHS

#8 Sepp Maier | Niemcy Zachodnie

Maier, nazywany „Kotem z Anzing” ze względu na swoje refleksy, był niezmiennym filarem najwspanialszej drużyny RFN. Wygrał Mistrzostwa Europy w 1972 roku i Mistrzostwa Świata w 1974 roku, a następnie zdobył trzy kolejne Puchary Europy z Bayernem w latach 1974–1976 — tracąc tylko jedną bramkę w pięciu meczach czterech finałów europejskich. Jego 442 występy z rzędu w Bundeslidze pozostają niemieckim rekordem, do którego żaden zawodnik na żadnej pozycji nie zbliżył się od tamtego czasu.

• Zwycięzca Mistrzostw Świata w 1974 roku i mistrz Europy w 1972 roku
• Trzy kolejne Puchary Europy z Bayernem Monachium (1974, 1975, 1976)
• 442 kolejne występy w Bundeslidze — wciąż bezkonkurencyjny rekord Niemiec
• Trzykrotny zdobywca tytułu Piłkarza Roku w Niemczech (1975, 1977, 1978), co jest rzadkością w przypadku bramkarza

#7 Peter Shilton | Anglia

Żadna kariera w angielskiej piłce nożnej nie dorównuje długowiecznością karierze Shiltona. Rozegrał 1 005 meczów ligowych i wystąpił w rekordowej liczbie 125 meczów reprezentacji Anglii, zachowując dziesięć czystych kont w siedemnastu meczach mistrzostw świata w trzech turniejach. Pod wodzą Briana Clougha w Nottingham Forest wygrał dwa Puchary Europy z rzędu, a jego styl gry — wąskie kąty, minimalny ruch — stał się wzorem nauczanym w angielskich podręcznikach trenerskich przez całe pokolenie.

• Rekord reprezentacji Anglii w liczbie 125 występów, utrzymywany od 1989 roku
• Rekord 1005 występów w lidze seniorów w ciągu 30-letniej kariery
• Dwa Puchary Europy z Nottingham Forest (1979, 1980)
• Dziesięć meczów bez straty bramki w siedemnastu meczach fazy finałowej mistrzostw świata – rekord dzielony z Fabienem Barthezem

#6 Peter Schmeichel | Dania

Schmeichel zdobył mistrzostwo Europy z reprezentacją Danii, która nie zakwalifikowała się do turnieju, a następnie przez osiem lat sprawiał, że obrona Manchesteru United wyglądała lepiej, niż była w rzeczywistości. W swoim ostatnim występie w barwach United, pełniąc funkcję tymczasowego kapitana, podniósł puchar Ligi Mistrzów, dopełniając tym samym potrójną koronę z 1999 roku. Jego słynna obrona w stylu „gwiazdy morskiej” — z szeroko rozpostartymi rękami i nogami z bliskiej odległości — została w całości zapożyczona z piłki ręcznej, a trenerzy bramkarzy uczą jej obecnie jako standardowego elementu techniki.

• Wygrał Euro 1992 z Danią po tym, jak drużyna dołączyła do turnieju jako późny zastępca
• Pięć tytułów mistrza Premier League i potrójną koronę z 1999 roku z Manchesterem United
• Jako kapitan poprowadził United do zwycięstwa w Lidze Mistrzów w swoim ostatnim meczu dla klubu
• W latach 1992 i 1993 uznany przez IFFHS za najlepszego bramkarza świata
• Najlepszy wskaźnik meczów bez straty bramki w historii Premier League – 42%

#5 Gordon Banks | Anglia

Banks wygrał Mistrzostwa Świata w 1966 roku, tracąc trzy bramki w sześciu meczach; pozostawał niepokonany, dopóki rzut karny Eusébio w półfinale nie zakończył trwającej 721 minut rekordowej passy Anglii. Cztery lata później nastąpiła obrona strzału Pelégo, która do dziś jest powtarzana częściej niż większość bramek. W latach 1966–1971 przez sześć lat z rzędu otrzymywał tytuł Bramkarza Roku FIFA – jest to monopol, którego od tamtej pory nie udało się powtórzyć żadnemu bramkarzowi. Wypadek samochodowy w 1972 roku kosztował go wzrok w prawym oku i zakończył jego karierę w reprezentacji Anglii w wieku 34 lat; później przez dwa sezony grał w NASL z jednym okiem i w 1977 roku został wybrany bramkarzem roku tej ligi.

• Zwycięzca Mistrzostw Świata w 1966 roku, w całym turnieju przepuścił trzy bramki
• Sześć razy z rzędu (1966–1971) wybrany Bramkarzem Roku FIFA
• W 1970 roku wykonał najsłynniejszą obronę w historii piłki nożnej przeciwko Pelé
• 73 występy w reprezentacji Anglii, w tym 35 meczów bez straty bramki i zaledwie dziewięć porażek

#4 Iker Casillas | Hiszpania

Casillas był kapitanem reprezentacji Hiszpanii podczas Euro 2008, Mistrzostw Świata 2010 oraz Euro 2012 — jedynego trwającego od dłuższego czasu międzynarodowego potrójnego triumfu w historii współczesnej piłki nożnej. W całym turnieju w RPA w 2010 roku stracił tylko dwa gole, a w finale obronił strzał Arjena Robbena w sytuacji jeden na jednego, wyciągając nogę. Trzy tytuły Ligi Mistrzów z Realem Madryt, zdobyte w odstępie czternastu lat, stanowią zwieńczenie kariery o niezwykłym zasięgu.

• Był kapitanem reprezentacji Hiszpanii podczas Euro 2008, Mistrzostw Świata 2010 oraz Euro 2012
• W całym turnieju Mistrzostw Świata 2010 w Hiszpanii stracił tylko dwie bramki, zdobywając Złotą Rękawicę
• Trzy tytuły Ligi Mistrzów z Realem Madryt (2000, 2002, 2014)
• Pięć lat z rzędu (2008–2012) uznawany za najlepszego bramkarza świata według IFFHS – wspólny rekord
• Rekordowa liczba 102 meczów bez straty bramki w reprezentacji — pierwszy bramkarz, który osiągnął liczbę 100

#3 Dino Zoff | Włochy

Zoff jest posiadaczem rekordu, który najlepiej definiuje bramkarza: 1 142 minuty bez straty bramki w meczach międzynarodowych, ustanowionego w latach 1972–1974 i niepobitego do dziś. W 1968 roku zdobył tytuł mistrza Europy, a następnie, w wieku 40 lat, jako kapitan poprowadził reprezentację Włoch do tytułu mistrza świata w 1982 roku — do dziś pozostaje najstarszym piłkarzem, który wygrał ten turniej. Sześć tytułów mistrza Serie A z Juventusem uzupełnia 330 kolejnych występów w lidze, czyli jedenaście lat bez opuszczenia choćby jednego meczu.

• Rekord 1 142 minut bez straty bramki w barwach Włoch, niepobity od ponad pięciu dekad
• Najstarszy zwycięzca mistrzostw świata w historii, który podniósł trofeum w wieku 40 lat
• Mistrz Europy z 1968 roku i sześciokrotny zwycięzca Serie A z Juventusem
• 112 występów w reprezentacji Włoch w ciągu piętnastoletniej kariery międzynarodowej — rekord kraju, który utrzymał się do czasów Buffona

#2 Manuel Neuer | Niemcy

Neuer nie wynalazł stylu bramkarza-libero, ale sprawił, że stał się on nieodzowny. Jego występ na Mistrzostwach Świata w 2014 roku — Złota Rękawica, tytuł mistrza oraz występ w 1/8 finału przeciwko Algierii, w którym 21 z jego 59 interwencji miało miejsce poza własnym polem karnym — zmusił wszystkie elitarne kluby do ponownego przemyślenia tego, jakich zawodników zatrudniają. Potem przyszły dwa tytuły Ligi Mistrzów i dwa potrójne triumfy z Bayernem, a także trzecie miejsce w plebiscycie na Złotą Piłkę w 2014 roku – wciąż najnowsze miejsce na podium zajęte przez bramkarza.

• Zwyciężył w Mistrzostwach Świata 2014 i zdobył Złotą Rękawicę turnieju
• Dwa tytuły Ligi Mistrzów i dwa kontynentalne potrójne triumfy z Bayernem Monachium
• Zajął trzecie miejsce w plebiscycie Ballon d’Or w 2014 roku — od tamtej pory żaden bramkarz nie znalazł się na podium
• Pięciokrotnie uznany przez IFFHS za najlepszego bramkarza świata — rekord, który dzieli z Buffonem i Casillasem

#1 Gianluigi Buffon | Włochy

Mistrzostwa Świata 2006 w wykonaniu Buffona to najlepszy turniej w historii bramkarstwa: dwie stracone bramki w siedmiu meczach, z czego jedna była bramką samobójczą, a druga rzutem karnym, 453 minuty bez straty bramki oraz nagroda im. Jaszyna jako dowód tego osiągnięcia. Następnie zajął drugie miejsce w plebiscycie o Złotą Piłkę w tym samym roku, dorównując wynikowi Dino Zoffa z 1973 roku — są to jedyni dwaj bramkarze, którzy uplasowali się tak wysoko od czasu, gdy Lew Jaszyn zdobył tę nagrodę w 1963 roku. Dziesięć tytułów mistrza Serie A, 176 występów w reprezentacji Włoch oraz rekordowe 974 minuty bez straty bramki w Serie A w wieku 38 lat potwierdzają resztę. W wieku 45 lat nadal grał zawodowo.

• Zwycięzca Mistrzostw Świata w 2006 roku, w których stracił dwa gole w siedmiu meczach
• Rekordowa liczba 176 występów w reprezentacji Włoch, więcej niż jakikolwiek inny piłkarz w historii tego kraju
• Rekord 974 minut z rzędu w Serie A bez straty bramki, ustanowiony w sezonie 2015/16
• Dziesięć tytułów mistrza Serie A i pięć nagród IFFHS dla najlepszego bramkarza świata w ciągu czternastu lat
• Wicemistrz Ballon d’Or z 2006 roku, ex aequo z Zoffem jako bramkarz, który osiągnął najlepszy wynik w tej klasyfikacji w ciągu ostatnich sześciu dekad

Wyróżnienia

Na każdej liście najlepszych bramkarzy wszech czasów brakuje kogoś, o kogo kibice by walczyli, a ta piątka była najbliższa tego miejsca.

Petr Čech (Czechy) jest rekordzistą Premier League z 202 meczami bez straty bramki — do dziś pozostaje jedynym bramkarzem, który przekroczył granicę 200 — i wygrał Ligę Mistrzów z Chelsea w 2012 roku, w sezonie, w którym to właśnie jego obrony w rzutach karnych w Monachium zadecydowały o wyniku finału. Jego cztery Złote Rękawice Premier League to wspólny rekord, ex aequo z Joe Hartem.

Edwin van der Sar (Holandia) w sezonie 2008/09 przez 1311 minut w Premier League nie stracił bramki – rekord ten nadal pozostaje niepobity – a także wygrał Ligę Mistrzów w odstępie trzynastu lat z Ajaxem i Manchesterem United. Jego 130 występów w reprezentacji uczyniło go do 2017 roku najczęściej występującym reprezentantem Holandii spośród wszystkich pozycji, a liczba ta pozostaje rekordem krajowym wśród bramkarzy.

Ubaldo Fillol (Argentyna) został wybrany najlepszym bramkarzem Mistrzostw Świata w 1978 roku, rozgrywanych na własnym terenie, a w 1977 roku otrzymał tytuł Piłkarza Roku w Argentynie — co jest rzadkim wyróżnieniem dla bramkarza.

Gyula Grosics (Węgry) bronił bramki w „Złotej Drużynie”, zdobywając złoty medal olimpijski w 1952 roku i docierając do finału Mistrzostw Świata w 1954 roku. Działał jako libero za linią obrony na długo przed tym, zanim pozycja „bramkarza-libero” zyskała swoją nazwę.

Ricardo Zamora (Hiszpania) ma nagrodę nazwaną jego imieniem — Trofeum Zamory w La Liga — co stanowi chyba najtrwalszą spuściznę, jaką może pozostawić bramkarz.

Takie rankingi ulegają zmianom wraz z upływem czasu i pojawianiem się nowych danych. Szczególnie Čech ma szansę znaleźć się w pierwszej dziesiątce już samej liczby rozegranych meczów.

Dziedzictwo i przyszłość najlepszych bramkarzy w historii piłki nożnej

Najbardziej uderzającą cechą tej listy jest to, jak bardzo zmieniła się rola bramkarza. Gilmar był oceniany niemal wyłącznie pod kątem obrony strzałów. Buffon był oceniany pod kątem obrony strzałów, panowania nad polem bramkowym oraz cech przywódczych. Neuer jest oceniany pod kątem wszystkich tych czynników, a dodatkowo – zasięgu podań oraz pozycji wyjściowej linii obrony. Rola ta raczej wchłonęła nowe obowiązki, niż je zastąpiła.

To właśnie dzięki temu rozszerzeniu zakresu obowiązków pozycja bramkarza stała się bardziej decydująca, a nie mniej. Bramkarz, który nie potrafi rozgrywać piłki, jest obecnie obciążeniem taktycznym na elitarnym poziomie, co zawęża pulę talentów i podnosi wartość każdego, kto potrafi robić wszystko. Słynni bramkarze następnych dwudziestu lat będą wybierani równie chętnie ze względu na umiejętność rozgrywania piłki, jak i na refleks.

Gianluigi Donnarumma jest najbardziej oczywistym kandydatem do dołączenia do tej listy – ma na koncie mistrzostwo Europy, Trofeum Jaszyna i Ligę Mistrzów, a to wszystko jeszcze przed osiągnięciem szczytu kariery. Tuż za nim plasuje się Diogo Costa, który dysponuje odpowiednim repertuarem technicznym i jest w odpowiednim wieku, by dorównać mu, o ile Portugalia odniesie sukces w turnieju.

Czy ktokolwiek zdoła wyprzeć Buffona, to już inna kwestia. Tak długa kariera nie jest umiejętnością, której można się nauczyć.